แพ้อาหารทะเล (กุ้ง ปู หอย) กินคอลลาเจนได้ไหม? : ผ่าความต่าง “โปรตีนสัตว์มีเปลือก vs โปรตีนปลา” เลือกแบบไหนให้ปลอดภัยไร้ผื่นแพ้

ผ่าความจริงทางการแพทย์ : ทำไม “แพ้กุ้ง ปู หอย” ถึงไม่เท่ากับ “แพ้ปลา”?

ในภาษาพูดทั่วไป เรามักรวมกุ้ง หอย ปู ปลาหมึก และปลาทะเล ไว้ในคำเดียวว่า "อาหารทะเล (Seafood)" แต่ในทางชีววิทยาและทางการแพทย์ สัตว์น้ำมีเปลือกและสัตว์น้ำมีก้างอยู่คนละไฟลัมกันอย่างสิ้นเชิง และมี “โปรตีนก่อภูมิแพ้ (Allergenic Proteins)” ที่แตกต่างกันใน 4 มิติสำคัญดังนี้ค่ะ :

• สารก่อภูมิแพ้ในกุ้ง ปู หอย หมึก (Shellfish) : คือโปรตีนกล้ามเนื้อ Tropomyosin (โทรโปไมโอซิน)
ผู้ที่แพ้อาหารทะเลกว่า 85% ในประเทศไทย แท้จริงแล้วแพ้โปรตีน Tropomyosin ที่อยู่ในกล้ามเนื้อของสัตว์ขาปล้อง (กุ้ง กั้ง ปู) และสัตว์จำพวกหอยและหมึก ซึ่งโปรตีนชนิดนี้ไม่มีความคล้ายคลึงกับคอลลาเจนในเกล็ดหรือหนังปลาเลยแม้แต่น้อย

• สารก่อภูมิแพ้ในปลามีก้าง (Finfish) : คือโปรตีนจับแคลเซียม Parvalbumin (พาร์วัลบูมิน)
สำหรับคนที่แพ้ปลาจริงๆ ระบบภูมิคุ้มกันจะทำปฏิกิริยากับโปรตีนที่ชื่อว่า Beta-parvalbumin ซึ่งพบหนาแน่นในเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อสีขาวของปลา แต่พบในปริมาณที่ต่ำมากในส่วนของเกล็ดปลาที่นำมาใช้สกัดคอลลาเจนเกรดพรีเมียม

• ไม่มีการแพ้ข้ามกลุ่มระหว่างกุ้งกับปลา : โอกาสเกิดปฏิกิริยาข้ามกลุ่ม ต่ำกว่า 5%
งานวิจัยทางโรคภูมิแพ้ยืนยันว่า แอนติบอดี IgE ที่สร้างขึ้นเพื่อต่อต้านโปรตีนกุ้งปูหอย จะไม่เข้าไปจับกับโปรตีนของปลา หากในชีวิตประจำวันคุณสามารถทานปลาทอดหรือต้มยำปลากะพงได้ปกติ คุณก็สามารถทานคอลลาเจนจากปลาได้ค่ะ

• ความเข้าใจผิดเรื่องการแพ้ไอโอดีนในอาหารทะเล : ไอโอดีนเป็นแร่ธาตุ ไม่ใช่สารก่อภูมิแพ้ IgE
หลายคนเข้าใจว่าตัวเองแพ้อาหารทะเลเพราะแพ้ไอโอดีน แต่ในทางการแพทย์ ไอโอดีนเป็นแร่ธาตุจำเป็นที่มีอยู่ในเกลือแกงและในต่อมไทรอยด์ของมนุษย์ทุกคน อาการแพ้อาหารทะเลจึงเกิดจากโปรตีนของสัตว์ชนิดนั้นๆ ไม่ได้เกิดจากแร่ธาตุไอโอดีน

3 ขั้นตอนความบริสุทธิ์ : ทำไมคอลลาเจนไดเปปไทด์จากเกล็ดปลาถึงมีโอกาสแพ้ต่ำที่สุด?

นอกจากความต่างของชนิดโปรตีนแล้ว กระบวนการผลิตคอลลาเจนไดเปปไทด์มาตรฐานญี่ปุ่นยังช่วยขจัดปัจจัยกระตุ้นภูมิแพ้ออกไปผ่าน 3 ขั้นตอนชีวเคมี ดังนี้ค่ะ :

ตารางเปรียบเทียบ : คอลลาเจนจากสัตว์ทะเลรวม vs คอลลาเจนเกล็ดปลาน้ำจืดบริสุทธิ์

สำหรับผู้ที่มีผิวบอบบางหรือมีประวัติแพ้อาหารทะเล ลองดูตารางเปรียบเทียบความเสี่ยงของแหล่งวัตถุดิบคอลลาเจนทั้งสองแบบนี้ค่ะ :

เช็ก 4 กลุ่มอาการแพ้ : คุณอยู่ในกลุ่มที่ทานคอลลาเจนจากปลาได้เลย หรือต้องระวัง?

เพื่อให้คุณตัดสินใจได้อย่างถูกต้องและปลอดภัยที่สุด ลองตรวจสอบประวัติการกินอาหารของตัวเองตาม 4 ตัวแปรสำคัญ ดังนี้ค่ะ :

1. แพ้เฉพาะกุ้ง กั้ง ปู หอย หรือหมึก (แต่กินปลาได้ทุกชนิด) :
คุณอยู่ในกลุ่มที่ปลอดภัยสูงมาก เนื่องจากคุณแพ้เฉพาะโปรตีน Tropomyosin ในสัตว์มีเปลือก สามารถเลือกรับประทานคอลลาเจนไดเปปไทด์ที่สกัดจากเกล็ดปลาน้ำจืดหรือปลาคัดเกรดได้ตามปกติ

2. แพ้เฉพาะปลาทะเลน้ำลึกบางชนิด (แต่กินปลาน้ำจืดได้ปกติ) :
บางคนแพ้โปรตีนหรือฮีสตามีนในปลาทะเล เช่น ปลาทูน่า ปลาซาร์ดีน หรือปลาอินทรี แต่สามารถกินปลานิล ปลาทับทิม หรือปลากะพงน้ำจืดได้ แนะนำให้เจาะจงเลือก “คอลลาเจนที่สกัดจากเกล็ดปลาน้ำจืด (Tilapia Scale)” เท่านั้นค่ะ

3. ไม่เคยแพ้เนื้อปลาสด แต่กินอาหารทะเลไม่สดแล้วคัน :
อาการนี้ไม่ใช่โรคภูมิแพ้โปรตีนปลา แต่คือภาวะแพ้สารฮีสตามีน (Scombroid Poisoning) ที่เกิดจากแบคทีเรียในอาหารทะเลที่ไม่สด คุณสามารถทานคอลลาเจนไดเปปไทด์เกรดพรีเมียมที่ผ่านการสกัดบริสุทธิ์ได้อย่างปลอดภัยไร้กังวล

4. แพ้เนื้อปลาทุกชนิดอย่างรุนแรง (True Finfish Allergy) :
หากคุณกินปลาทุกชนิด (ทั้งปลาน้ำจืดและปลาทะเล) แม้เพียงคำเล็กๆ แล้วเกิดอาการ หลอดลมตีบ หายใจไม่ออก หรือช็อก (Anaphylaxis) แนะนำให้งดการทานคอลลาเจนที่สกัดจากปลาทุกชนิด และปรึกษาแพทย์เฉพาะทางก่อนเสมอค่ะ

วิธีเลือกและทดสอบการทานคอลลาเจนสำหรับคนขี้แพ้ : 3 กฎเหล็กปลอดภัยไว้ก่อน

สำหรับผู้ที่มีประวัติภูมิแพ้อาหารหรือผิวแพ้ง่ายมาก สามารถเริ่มต้นทานคอลลาเจนอย่างมั่นใจด้วย 3 เทคนิคสำคัญ ดังนี้ค่ะ :

บทสรุปส่งท้าย : แพ้กุ้งปูหอยก็ดูแลผิวและข้อต่อด้วยคอลลาเจนจากปลาได้อย่างมั่นใจ