แสงแดดและรังสี UV ทำลายคอลลาเจนได้อย่างไร (Photoaging) : ผ่ากลไก “เอนไซม์ MMP-1 ตัดเส้นใยผิว” และวิธีฟื้นฟูผิวคล้ำเสียหลังออกแดด

ผ่ากลไก “Photoaging” : รังสี UVA และ UVB เข้าไปหั่นสายคอลลาเจนใต้ผิวได้อย่างไร?

หากคุณลองเปรียบเทียบผิวบริเวณใบหน้าหรือหลังมือที่โดนแดดทุกวัน กับผิวบริเวณใต้ท้องแขนหรือหน้าท้องที่ไม่เคยโดนแดดเลย คุณจะเห็นความแตกต่างอย่างชัดเจนว่าผิวในร่มผ้าแทบไม่มีริ้วรอยร่องลึกแม้ในวัย 50 ปี นั่นเป็นเพราะรังสีอัลตราไวโอเลตทำลายผิวผ่าน “กลไกการย่อยสลายคอลลาเจนด้วยแสง (UV-Induced Collagen Degradation)” ใน 4 มิติสำคัญดังนี้ค่ะ :

• รังสี UVA ทะลวงลึกถึงโรงงานชั้นหนังแท้ : ความยาวคลื่น 320–400 นาโนเมตร
รังสี UVA มีสัดส่วนสูงถึง 95% ของรังสี UV ที่ส่องลงมาถึงพื้นโลก สามารถทะลุผ่านเมฆครึ้ม กระจกอาคาร และฟิล์มรถยนต์ลงไปถึงชั้นหนังแท้ส่วนลึก พุ่งเข้าโจมตีเซลล์ไฟโบรบลาสต์และโครงข่ายคอลลาเจนโดยไม่ทำให้เรารู้สึกแสบหรือร้อนผิวเลยแม้แต่น้อย

• การระเบิดของอนุมูลอิสระใต้ผิวหนัง : สร้างโมเลกุลทำลายล้าง Singlet Oxygen & ROS
ภายในไม่กี่นาทีที่รังสี UV ตกกระทบผิว พลังงานแสงจะทำปฏิกิริยากับออกซิเจนในเซลล์ผิว ก่อให้เกิดพายุอนุมูลอิสระ (Reactive Oxygen Species) ซึ่งเข้าไปเผาผลาญวิตามินซีและสารต้านอนุมูลอิสระตามธรรมชาติในชั้นผิวให้ลดฮวบลงทันที

• การปลุกเอนไซม์กรรไกร MMP-1 ออกมาหั่นคอลลาเจน : กระตุ้นยีนผ่านโปรตีน AP-1
อนุมูลอิสระจากแสงแดดจะไปเปิดสวิตช์ตัวรับสัญญาณบนผิวเซลล์ให้ผลิตเอนไซม์ Matrix Metalloproteinase-1 (MMP-1) ออกมามหาศาล เอนไซม์ตัวนี้คือกรรไกรจำเพาะที่เข้าไปตัดสายเกลียวคอลลาเจน Type 1 และ Type 3 ให้ขาดท่อนจนโครงสร้างผิวพังทลาย

• การกองทับถมของเศษอีลาสตินเสื่อมสภาพ : เกิดภาวะผิวหยาบกร้าน Solar Elastosis
เมื่อเส้นใยคอลลาเจนถูกตัดขาดและอีลาสตินถูกแสงแดดเผาทำลาย เศษซากโปรตีนที่ขาดวิ่นจะจับตัวกันเป็นก้อนขรุขระอยู่ในชั้นหนังแท้ ทำให้ผิวที่กรำแดดมีลักษณะหนาหยาบกร้าน เหลืองหมองคล้ำ และเกิดริ้วรอยร่องลึกถาวร

3 ขั้นตอนซ่อมผิวคล้ำเสีย : คอลลาเจนไดเปปไทด์เข้าไปกู้คืนชั้นผิวหลังออกแดดได้อย่างไร?

หลังจากที่เราออกแดดจัดหรือไปเที่ยวทะเลมา การทาเจลว่านหางจระเข้ช่วยปลอบประโลมได้เพียงผิวชั้นนอก แต่การซ่อมแซมโครงสร้างชั้นหนังแท้ต้องอาศัยคอลลาเจนไดเปปไทด์ผ่าน 3 ขั้นตอนชีวเคมี ดังนี้ค่ะ :

ตารางเปรียบเทียบ : ทาครีมกันแดด/อาฟเตอร์ซันอย่างเดียว vs ทากันแดดควบคู่การดื่มคอลลาเจนไดเปปไทด์

ครีมกันแดดคือเกราะด่านหน้าที่ขาดไม่ได้ แต่ทำไมการเสริมคอลลาเจนไดเปปไทด์จากภายในจึงช่วยอุดช่องโหว่ของการกันแดดได้สมบูรณ์แบบกว่า ลองดูตารางนี้ค่ะ :

กางผลวิจัยทางการแพทย์ : 4 ประสิทธิภาพของคอลลาเจนเปปไทด์ในการต่อต้านภาวะ Photoaging

นักวิทยาศาสตร์ด้านตจวิทยาได้ทำการศึกษาผลของการรับประทานคอลลาเจนเปปไทด์ต่อผิวที่ได้รับความเสียหายจากรังสี UV และพบผลลัพธ์ที่ชัดเจนใน 4 ตัวแปรสำคัญ ดังนี้ค่ะ :

1. ป้องกันการลดลงของคอลลาเจน Type 1 หลังสัมผัสรังสี UV ซ้ำๆ :
งานวิจัยของ ดร.ทานากะ (Tanaka et al., 2009) พบว่าการรับประทานคอลลาเจนเปปไทด์จากปลาทุกวัน ช่วยยับยั้งการสลายตัวของคอลลาเจนชนิดที่ 1 และป้องกันภาวะผิวหนังชั้นนอกหนาตัวหยาบกร้านจากการโดนรังสี UVB ซ้ำๆ ได้อย่างมีนัยสำคัญ

2. กดการทำงานของเอนไซม์ MMP-1 และ MMP-9 ในผิวที่โดนแดดเผา :
การศึกษาของ ดร.พยอน (Pyun et al., 2012) ยืนยันว่าคอลลาเจนเปปไทด์ขนาดเล็กสามารถลดระดับการแสดงออกของเอนไซม์กรรไกร “MMP-1 และ MMP-9” ที่ถูกกระตุ้นโดยรังสี UV พร้อมทั้งเพิ่มความยืดหยุ่นของผิวได้อย่างชัดเจนภายใน 6–12 สัปดาห์

3. ป้องกันการสูญเสียน้ำของผิวหลังออกแดด (Suppress UV-Induced TEWL) :
ปกติหลังโดนแดด เกราะป้องกันผิวจะเสียหายทำให้น้ำระเหยออกจากผิวอย่างหนัก แต่กลุ่มที่ได้รับคอลลาเจนเปปไทด์มีอัตราการสูญเสียน้ำผ่านผิวต่ำกว่าและรักษาระดับกรดไฮยาลูรอนิกใต้ผิวไว้ได้ดีกว่ากลุ่มที่ไม่ได้ทาน

4. ลดจำนวนพื้นที่จุดด่างดำและกระแดด (UV Spots) บนใบหน้า :
การรับประทานคอลลาเจนไดเปปไทด์ควบคู่กับสารต้านอนุมูลอิสระอย่าง วิตามินซี ช่วยลดการอักเสบของเซลล์ผิวหลังโดนแดด ส่งผลให้เซลล์เม็ดสีไม่ถูกกระตุ้นให้ผลิตเมลานินมากผิดปกติ รอยกระแดดและผิวหมองคล้ำจึงจางลงไวขึ้น

วิธีกู้ผิวคล้ำเสียหลังไปทะเลหรือออกแดดจัด : 3 กฎเหล็กฟื้นฟูคอลลาเจนไม่ให้ผิวเหี่ยว

หากคุณเพิ่งผ่านกิจกรรมกลางแจ้งหรือต้องเผชิญแดดเมืองไทยที่ร้อนจัดทุกวัน แนะนำให้ใช้สูตรฟื้นฟูผิวเร่งด่วนด้วย 3 เทคนิคสำคัญ ดังนี้ค่ะ :

บทสรุปส่งท้าย : ปกป้องผิวด้านนอกด้วยกันแดด และซ่อมแซมด้านในด้วยคอลลาเจนไดเปปไทด์